Dr. Abdulgaffar Peang-Meth

April 1944 - December 2022

Kumnit Khmer

The Role of the Individual in Affecting Political Development in Cambodia

This website is about ideas, specifically about ideas related to political development, education, and the impact of societal culture.  The ideas expressed are my own, cultivated over many years as a political operative during Cambodia’s tumultuous recent history, and as an academician.

Young compatriots who are working to bring democracy to Cambodia have urged that a compilation of my writing be made available.  That has been my inspiration and the greatest compliment I could receive.  My head and my heart are with them.

តួនាទីរបស់បុគ្គល
ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយនៅប្រទេសខ្មែរ

គេហទំព័រនេះគឺនិយាយអំពីគំនិត ជាពិសេសអំពីគំនិតដែលទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយ ការអប់រំ និងឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌សង្គម ។ គំនិតដែលបានបញ្ចេញក្នុងអត្ថបទនានាជាគំនិតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ដែលត្រូវបានដាំដុះក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងឋានៈខ្ញុំជាសកម្មជននយោបាយម្នាក់ក្នុងអំឡុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រពោរពេញដោយភាពច្របូកច្របល់នៃប្រទេសខ្មែរ និងជាសមាជិកបណ្ឌិតសភាមួយរូប។

មានបងប្អូនរួមជាតិខ្មែរវ័យក្មេងដែលកំពុងធ្វើការដើម្បីនាំលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមកប្រទេសខ្មែរបានណែនាំខ្ញុំឱ្យចងក្រងទុកមួយដុំនូវអត្ថបទនានាដែលខ្ញុំបានសរសេរ ដើម្បីឱ្យគេអាចអានបានផង ។ នោះហើយគឺជាការបំផុសគំនិត និងជាការសរសើរដ៏ធំមួយដែលខ្ញុំអាចទទួលបាន ។ ខួរក្បាលខ្ញុំនិងដួងចិត្តខ្ញុំបានដោតភ្ជាប់នៅជាមួយអ្នកផងទាំងឡាយ ។

Gaffar Peang-Meth was born in 1944 at Phum Russey Keo, a suburb of Phnom Penh. He was schooled in Cambodia and received a Master’s Degree in government from Georgetown University in 1969.  Peang-Meth earned his Doctor of Philosophy degree in Comparative Government and Politics of Southeast Asia from the University of Michigan (1980).

Latest Articles

បំផុសគំនិតប្រយុទ្ធដើម្បីសេរីភាព

នៅឱកាសបុណ្យណូអែលនិងបុណ្យដាច់ឆ្នាំ២០១៨នេះ ខ្ញុំសូមជូនពរបវរសួស្តីជ័យមង្គលដល់បងប្អូនខ្មែរជិតឆ្ងាយសូមឲ្យបានជួបតែជោគជ័យសេចក្តីសុខនិងសន្តិភាពកុំបីខានឡើយ ។ ជាធម្មតា នៅឱកាសបុណ្យដាច់ឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មី មនុស្សម្នាមានទម្លាប់ប្តេជ្ញាចិត្តប៉ុនប៉ងសម្រេចឲ្យបាននូវគោលបំណងអ្វីមួយដែលគេមិនទាន់បានសម្រេចនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំចាស់ដែលនឹងកន្លងផុតទៅនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ។ គេមាន ៣៦៥ ថ្ងៃទៀតដើម្បីសម្រេចក្តីប្រាថ្នារបស់គេ ។

read more

សេះចេះតែលុនឆ្ងាយទៅៗហើយ

ថ្ងៃនេះជាអនាគតនៃថ្ងៃម្សិលមិញ ហើយថ្ងៃស្អែកជាអនាគតនៃថ្ងៃនេះ ។ ស្របតាមក្របខ័ណ្ឌនៃការសិក្សាអប់រំរបស់ខ្ញុំគឺការ “ពណ៌នា-វិភាគ-ព្យាករ” describe-analyze-forecastនិងទស្សនៈនយោបាយរបស់ខ្ញុំដែលដុះចេញពីគំនិត “យោង ព្យួរ ត ភ្ជាប់” ដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទខ្ញុំនៅក្នុងគេហទំព័រ “គំនិតខ្មែរ” តាមអាសយដ្ឋាន www.kumnitkhmer.com ការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្ញុំនៅដើមឆ្នាំ២០១៨ដែលប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើការបោះឆ្នោតជាតិនៅថ្ងៃទី២៩ខែកក្កដា នៅតែជាការសន្និដ្ឋានឥតប្រែប្រួលរបស់ខ្ញុំនៅខែធ្នូដែលបញ្ចប់ឆ្នាំ២០១៨នេះ ។ អនាគតនៅថ្ងៃស្អែកវាមានទំនោរដូចជាអនាគតនៃថ្ងៃម្សិលមិញ គឺថ្ងៃនេះ ។

read more

ទាញសតិស្មារតីខ្មែរឲ្យមានចិត្តគំនិតគិតរឿងជាតិ ទី២

ខ្ញុំបានរំលឹកជាញឹកញាប់នូវពាក្យទូន្មានមួយថា បេីចេះដឹងហេីយត្រូវអនុវត្ត បេីមានឆន្ទៈហេីយត្រូវធ្វេីសកម្មភាពឡេីង ព្រោះថាយុទ្ធសាស្ត្រ “ដកស្លាបសត្វម្តងមួយៗ” របស់របបហ្វាស់ស៊ីសនិយម វាបង្កេីតឲ្យមានស្ថានភាព “ស្ងប់ស្ងាត់” មិនជ្រួលច្របល់មួយ ។

read more

ទាញសតិស្មារតីខ្មែរឲ្យមានចិត្តគំនិតគិតរឿងជាតិ ទី១

ខ្ញុំបានសង្កេតឃេីញមានក្នុងសារឆ្លងឆ្លេីយគ្នារវាងខ្មែរនិងខ្មែរ (ជាពិសេសខ្មែរតាំងខ្លួនជាប្រជាធិបតេយ្យ ) បង្ហេីរតាមប្រព័ន្ធអិនធឺណិត ហាក់ដូចជាមានកង្វល់ខ្លាំងខ្លាចគេមិនដឹងថាខ្លួនជាអ្នកក្លាហាន អ្នកស្នេហាជាតិ ឬជាអ្នកមានគំនិតយល់ដឹង ។ អ្នកខ្លះជាប់ចិត្តប្រេីអារម្មណ៍ឆៅ ដូចជាដាក់បណ្តាសាយួន ចិន និងហ៊ុនសែន ។ ខ្លះទៀតខ្វល់ខ្វាយអំពីការបន្តពូជគំនិតចាស់គំរិលដោយផ្តោតលេីសេចក្តីគោរព កោតខ្លាច ស្មោះត្រង់ បម្រេី និងការពារមេកោយរហូតស្លាប់ខ្លួន ជាជាងចំណាយពេលនិងកម្លាំងប្រាជ្ញាណែនាំអប់រំខ្មែរឲ្យចេះគិតគូរពិចារណារួចគោរព កោតខ្លាច ស្មោះត្រង់ បម្រេី និងការពារគំនិត ឧត្តមគតិ គោលការណ៍ដេីម្បីកសាងអនាគតភ្លឺស្វាងសម្រាប់ប្រទេសជាតិ ។

read more

កង្កែបនៅក្នុងឆ្នាំងទឹកក្តៅ

ខ្ញុំជាសិស្សរៀនប្រចាំជីវិត ។ ការរៀនសូត្ររបស់ខ្ញុំត្រូវចប់តែនៅពេលណាខ្ញុំត្រូវលាចាកលោកនេះ ។ ខ្ញុំរៀនសូត្រតាមរយៈសង្គមូបនីយកម្មដែលជាដំណេីរការនៃជីវិតខ្ញុំ ។ ដំណេីរការនេះបានបណ្តុះនូវវិញ្ញាណយល់ដឹងដែលណែនាំខ្ញុំឲ្យរេីស “របៀបគិត” និងឲ្យធ្វេីឬមិនធ្វេីសកម្មភាព ។ ទាំងអស់នេះ ខ្ញុំបានយកមកចងក្រងជាក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់ការគិតនិងការ ធ្វេីសកម្មភាព ដោយសង្ឃឹមថាអ្នកអាននិងអ្នកស្តាប់អាចច្បិចយកអ្វីដែលមានសារៈសំខាន់និងមានប្រយោជន៍ទៅកសាងពិភពមួយដែលអ្នកចង់បាន ស្របនឹងពាក្យពេចន៍របស់មេដឹកនាំវិញ្ញណនិងនយោបាយឥណ្ឌា លោក មហាត្មះ គន្ធី ថា៖ “គឺរូបអ្នកនេះហេីយដែលជាភ្នាក់ងារនៃការកែប្រែផ្លាស់ប្តូរដែលអ្នកចង់ឃេីញនៅក្នុងលោក” ។

read more

អំពីអ្នកអាននិងខ្ញុំ

ជាបឋមខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណដល់សារអេឡិចត្រូណិកពីបងប្អូនអ្នកអាននិងអ្នកស្តាប់ការផ្សាយអត្ថបទរបស់ខ្ញុំតាមវិទ្យុខ្មែរពិភពលោក ដែលជាការរំលឹកមួយនូវពាក្យពេចន៍ព្រះបរមគ្រូ ខុងជឺ ថ្លែងតាំងពីមុនគ្រិស្តសករាជមកម្ល៉េះថា “គ្មាននរណាបេីកសៀវភៅមួយមេីលហេីយមិនបានរៀនអ្វីសោះពីសៀវភៅនោះឡេីយ​ ”។ ខ្ញុំសូមអភ័យទោសដោយមិនអាចឆ្លេីយតបមកអ្នកអាននិងអ្នកស្តាប់ឲ្យបានគ្រប់គ្នាវិញដូចចិត្តខ្ញុំប្រាថ្នា ។ ​

read more

បក្សាបក្សីដែលមានពូជដូចគ្នា

ខ្ញុំបានបញ្ចប់អត្ថបទខ្ញុំ “ពីនេះពីនោះរហូតមកដល់លោកដួងឫទ្ធិ” ចុះថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញា ដោយបានចែកជូននូវពាក្យស្លោកជាភាសាអង់គ្លេសមួយដែលគេបានប្រេីតាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៦ ចែងថា Birds of a feather flock together ។ ខ្ញុំសូមបកប្រែជាភាសាខ្មែរថា “បក្សាបក្សីដែលមានពូជដូចគ្នារមែងរួមផ្តុំគ្នាជាហ្វូង ” ។ ពាក្យស្លោកនេះមានន័យថា មនុស្សដែលប្រកបទៅដោយបុគ្គលិកលក្ខណៈ ចិត្តគំនិត ឬឧត្តមគតិ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នារមែងរកគ្នាឃេីញ ហេីយរួមគ្នាជាក្រុមដូចជាសត្វបក្សីបក្សាដែលមានពូជដូចគ្នានោះឯង ។

read more

ពីនេះពីនោះ រហូតមកដល់លោក «ដួង ឫទ្ធិ »

ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នៅក្រោយខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៨៩ ពេលដែលខ្ញុំបានចាកចេញពីបេសកកម្ម បម្រើនៅក្នុងជួររណសិរ្ស ជាតិរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅលើសមរភូមិជួរមុខ ខ្ញុំមានកិត្តិយសទទួលសេចក្តីអញ្ជើញពី សកលវិទ្យាល័យ ហ្ចនស៍ ហប់គិនស៍ Johns Hopkins ឲ្យចូលបង្រៀនវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៅឆ្នាំ ១៩៩០ ហើយខ្ញុំបានបង្ហួសទៅបង្រៀនវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយចំនួន១៣ឆ្នាំទៀត ពីឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ខ្ញុំបានចូលនិវត្តន៍នៅឆ្នាំ២០០៤ នៅសកលវិទ្យាល័យកោះ Guam សហរដ្ឋអាមេរិក ។ ទោះបីនៅក្នុងថ្នាក់រៀនមានជញ្ជាំងជុំវិញឬនៅសាលារៀនគ្មានដំបូលហើយមានជើងមេឃជា ជញ្ជាំង ខ្ញុំបង្រៀនដោយប្រើដីសឬសរសេរជាអត្ថបទផ្សព្វផ្សាយដោយដកយកការយល់ដឹងពីសៀវភៅនិងពីការពិសោធន៍នានាជាមូលដ្ឋាន ។

read more

មុននឹងស្លាប់ ត្រូវតស៊ូរស់ឲ្យអស់លទ្ធភាព

មិនដឹងជាមានពលរដ្ឋខ្មែរប៉ុន្មាននាក់ទេដែលបានមើលឃើញថា លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅ កម្ពុជាកំពុងតែដកកត្រដរខ្យល់ ។ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្មីៗនេះបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសខ្មែរ បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការគ្រប់គ្រងនៃរបបផ្តាច់ការពេញលេញហើយ ។ យើងមិនប្រើពាក្យ “ជនផ្តាច់ការ” ទេព្រោះជនផ្តាច់ការតែឯកឯងមិនអាចបង្កើតរបបផ្តាច់ការបានឡើយ ។ វាទាល់តែមានការចូលរួមអំពីសំណាក់អ្នកដែលគោរពស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យភាគខ្លះទើបអាចបង្កើតរបបផ្តាច់ការបាន ។

read more

ទាល់ដប់ ទាល់ម្ភៃ តែកុំទាល់គំនិត

ជីវិតគឺជាការរៀនសូត្រដែលមិនអាចចៀសវាងបាន ។ គ្មានព្រំដែនសម្រាប់មនុស្សនៅក្នុង ការរៀនសូត្រចេះដឹងទេ ក៏ប៉ុន្តែគ្មានជនណាម្នាក់អាចរៀនចេះដឹងអ្វីបានដែរប្រសិនណាបើ គេគ្មានចិត្តចង់រៀនសូត្រ ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្តារចុចគ្រឿងកុំព្យូទ័រអាចជួយផ្តល់ ព័ត៌មានគ្រប់បែបយ៉ាងដល់យើងដោយងាយស្រួល ។

read more