Dr. Abdulgaffar Peang-Meth

April 1944 - December 2022

Kumnit Khmer

The Role of the Individual in Affecting Political Development in Cambodia

This website is about ideas, specifically about ideas related to political development, education, and the impact of societal culture.  The ideas expressed are my own, cultivated over many years as a political operative during Cambodia’s tumultuous recent history, and as an academician.

Young compatriots who are working to bring democracy to Cambodia have urged that a compilation of my writing be made available.  That has been my inspiration and the greatest compliment I could receive.  My head and my heart are with them.

តួនាទីរបស់បុគ្គល
ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយនៅប្រទេសខ្មែរ

គេហទំព័រនេះគឺនិយាយអំពីគំនិត ជាពិសេសអំពីគំនិតដែលទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយ ការអប់រំ និងឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌សង្គម ។ គំនិតដែលបានបញ្ចេញក្នុងអត្ថបទនានាជាគំនិតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ដែលត្រូវបានដាំដុះក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងឋានៈខ្ញុំជាសកម្មជននយោបាយម្នាក់ក្នុងអំឡុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រពោរពេញដោយភាពច្របូកច្របល់នៃប្រទេសខ្មែរ និងជាសមាជិកបណ្ឌិតសភាមួយរូប។

មានបងប្អូនរួមជាតិខ្មែរវ័យក្មេងដែលកំពុងធ្វើការដើម្បីនាំលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមកប្រទេសខ្មែរបានណែនាំខ្ញុំឱ្យចងក្រងទុកមួយដុំនូវអត្ថបទនានាដែលខ្ញុំបានសរសេរ ដើម្បីឱ្យគេអាចអានបានផង ។ នោះហើយគឺជាការបំផុសគំនិត និងជាការសរសើរដ៏ធំមួយដែលខ្ញុំអាចទទួលបាន ។ ខួរក្បាលខ្ញុំនិងដួងចិត្តខ្ញុំបានដោតភ្ជាប់នៅជាមួយអ្នកផងទាំងឡាយ ។

Gaffar Peang-Meth was born in 1944 at Phum Russey Keo, a suburb of Phnom Penh. He was schooled in Cambodia and received a Master’s Degree in government from Georgetown University in 1969.  Peang-Meth earned his Doctor of Philosophy degree in Comparative Government and Politics of Southeast Asia from the University of Michigan (1980).

Latest Articles

សុភាវធម៌ក្លាហាន

សម័យឌីហ្ជីថល់ digital era និងស្វ័យប្រវត្តិកម្មចុចប៊ូតុងដែលផ្តល់ព័ត៌មាននិងទទួលបាន សេវាកម្មភ្លាមៗបានជះឥទ្ធិពលនិងជម្រុញមនុស្សទូទៅនៅក្នុងពិភពលោកឲ្យចេញពីគន្លង អត់ធ្មត់នៃពិភពចាស់ទៅចូលក្នុងគន្លងរំពឹងយកទាន់ចិត្តនៃពិភពថ្មីដែលសន្យាផ្តល់លទ្ធផលដោយមិនតម្រូវឲ្យប្រឹងប្រែងច្រើន ។ បើវាយលើក្តារចុចកុំព្យូទ័រផ្តល់ព័ត៌មានរាប់មិនអស់តើចាំបាច់អ្វីនឹងទៅបណ្ណាល័យនាំឲ្យខាតពេល ? បើចុចប៊ូតុងតូចមួយទឹកកាហ្វេវាហូរធ្លាក់ចូលពែងដោយស្វ័យប្រវត្តិ តើចាំបាច់លំបាកបង្កាត់ភ្លើងដាំទឹកធ្វើអ្វី ? ធម្មជាតិមនុស្សគឺចង់រស់នៅដោយស្រណុកសុខស្រួលទំាងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត និងចៀសវាងការលំបាកដែលមិនចំាបាច់ ។

read more

ការពារនីតិរដ្ឋ ឬ រំលំនីតិមាត់?

នៅថ្ងៃពុធទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០ រដ្ឋសភាអាមេរិកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺពួកដេម៉ូក្រាត បានបោះឆ្នោត ២២៨ ទល់នឹង ១៩៣ សម្លេងសម្រេចបញ្ជូនទៅព្រឹទ្ធសភានៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្សសាធារណរដ្ឋ គឺពួករ៉េពុយប្លីកាំងនូវអត្ថបទចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីទី៤៥ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ហ្ចន ត្រាំ Donald John Trump ពីបទ “រំលោភអំណាច” និងបទ “រារាំងការស៊ើបអង្កេតរបស់សភា” (សូមអានសាវតារព័ត៌មាននៅក្នុងអត្ថបទក្រោមចំណងជើងថា “ចន្លោះប្រហោងក្នុងការគិត” ចុះថ្ងៃទី ២២ វិច្ឆិកា ២០១៩ និង “សច្ចាធិដ្ឋាន៖រដ្ឋធម្មនុញ្ញ” ចុះថ្ងៃទី ១១ ធ្នូ ២០១៩ នៅក្នុងគេហទំព័រ “គំនិតខ្មែរ” ) ។

read more

នីតិរដ្ឋ និង នីតិមាត់

ការរៀនអំពីរបៀបរស់របស់មនុស្ស ព្រឹត្តិការណ៍ និងប្រព័ន្ធនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោកផ្តល់នូវចំណេះដឹង និងបង្ហាញឲ្យយើងយល់ដឹងអំពីរបៀបរស់នៅរបស់យើង ព្រឹត្តិការណ៍ និងប្រព័ន្ធនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសយើងផងដែរ ។ ការរៀនអំពីអ្នកដទៃជួយយើងឲ្យយល់និងស្គាល់អំពីខ្លួនយើង ។ ចំណេះដឹងទាំងនេះផ្តល់នូវជម្រើសនិងរបៀបរបបដែលអាចជួយយើងឲ្យដើរឆ្ពោះទៅកាន់វឌ្ឍនភាព ។

read more

បង្កើតមហិច្ឆិតាប្រឆាំងនឹងមហិច្ឆិតា

សួស្តីឆ្នាំថ្មីដល់លោកអ្នកអាននិងស្តាប់ការផ្សាយអត្ថបទខ្ញុំនៅក្នុងនិងនៅក្រៅប្រទេស
កម្ពុជា ។ ឆ្នាំ ២០១៩ បានកន្លងផុតទៅហើយ ។ អ្វីៗដែលបានកើតឡើងហើយមិនអាចលុបចេញបានទេ ។ អត្ថបទខ្ញុំដែលបញ្ចប់ឆ្នាំ ២០១៩ និងស្វាគមន៍ឆ្នាំ ២០២០ បានរំលឹកដល់លោកអ្នកឲ្យសញ្ជឹងគិតអំពីដំបូន្មានជាអនន្តរបស់ព្រះពុទ្ធថា ៖ “កុំរស់នៅក្នុងអតីតកាល កុំសុបិនអំពីអនាគត គួរផ្តោតគំនិតទៅលើបច្ចុប្បន្នកាល” ។

read more

អុំទូកបញ្ច្រាស់ទឹក

នៅឱកាសបុណ្យណូអែលនិងបញ្ចប់ឆ្នាំ ២០១៩ ដែលជាឱកាសស្វាគមន៍ឆ្នាំថ្មី ២០២០ ផងដែរ ខ្ញុំសូមជូនពរដល់លោកអ្នកអាននិងស្តាប់ការផ្សាយអត្ថបទខ្ញុំតាមវិទ្យុខ្មែរពិភពលោកដែលមានចុះផ្សាយនៅក្នុងគេហទំព័រ “គំនិតខ្មែរ” ឲ្យបានជួបតែសេចក្តីសុខចម្រុងចម្រើនគ្រប់ប្រការ ។

read more

សច្ចាធិដ្ឋាន ៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

ការសិក្សាប្រៀបធៀបនូវភាពដូចគ្នាឬស្រដៀងគ្នានិងភាពខុសគ្នាឬផ្ទុយគ្នានៅក្នុងរបៀបរស់របស់មនុស្សនៅក្នុងសង្គមផ្សេងៗគ្នា ព្រមទាំងព្រឹត្តិការណ៍និងប្រព័ន្ធនយោបាយនៃប្រទេសនានានៅក្នុងពិភពលោក ជួយយើងឲ្យយល់អំពីរបៀបរបបរស់នៅ និងអំពីព្រឹត្តិការណ៍និងប្រព័ន្ធនយោបាយនៅជុំវិញខ្លួនយើងផង និងជួយយើងឲ្យយល់អំពីរបៀបរស់នៅរបស់យើង ព្រមទាំងអំពីព្រឹត្តិការណ៍និងប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់ប្រទេសយើងផង ។

read more

ចន្លោះប្រហោងក្នុងការគិត

ក្នុងរយៈពេល ៣-៤ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំបានអង្គុយមើលទូរទស្សន៍និងស្តាប់ការផ្សាយផ្ទាល់នូវសក្ខីកម្មនៃមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកំាងដែលគណៈកម្មាធិការស៊ើបអង្កេតការណ៍សម្ងាត់របស់រដ្ឋសភាអាមេរិកកោះហៅជាកសិណសាក្សីនៅក្នុងសវនាការចោទប្រកាន់លោកប្រធានាធិបតីដូណាល់ត្រំា ។ នៅយប់ថ្ងៃទី ២០ វិច្ឆិកា ខ្ញុំមើលទូរទស្សន៍និងស្តាប់ការពិភាក្សាតតាំងគ្នារវាងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យអាមេរិករហូតដល់ពាក់កណ្តាលអាធ្រាត្រ ។ ព័ត៌មានជាវត្ថុធាតុនៃការគិត ។ របៀបយើងគិតជាកំណត់នៃអនាគតរបស់យើង ។

read more

មិនទាន់ចប់ទេ!

“អ័ព្ទនៃសង្គ្រាម” ដែលឧត្តមសេនីយ៍ទោជាតិព្រុស្ស៊ី លោក ខារ៍ល វ៉ន ក្លោសឺវិតស៍ Carl von Clausewitz ហៅជាភាសាអាល្លឺម៉ង់នៅក្នុងសតវត្សទី១៩ ថា ណេបែល ដេស ហ្គ្រីហ្គឺស Nebel des Krieges រួមជាមួយនឹងកត្តារំខាននានា (សូមអានអត្ថបទខ្ញុំក្រោមចំណងជើងថា “អថិរអន្តរាគមន៍” ចុះថ្ងៃទី ៥ ខែកញ្ញា ២០១៩ នៅក្នុងគេហទំព័រ “គំនិតខ្មែរ” ) បានរំលឹកខ្ញុំឲ្យចៀសវាងការវិនិច្ឆ័យមុនកាលៈទេសៈក្នុងការប្រកាសបញ្ចប់រឿងមាតុភូមិនិវត្តន៍របស់លោក សម រង្ស៊ី ។ នៅក្នុងជីវិតគ្មានដែលមិនប្រែប្រួលឡើយ ។ នៅក្នុងនយោបាយក៏មិនមានអ្វីដែលទៀងទាត់ដែរ ។

read more

លោក សម រង្ស៊ី ៖ «ត្រៀមខ្លួនលះបង់សេរីភាពនិងជីវិត ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរស់រានមានជីវិត »

ជំរាបសួរ ខ្ញុំបាទ សម រង្ស៊ី ជាមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា។ ខ្ញុំថ្លែងសារនេះមកកាន់លោកអ្នក
ពីគេហដ្ឋានរបស់ខ្ញុំនៅទីក្រុងប៉ារីសដែលខ្ញុំកំពុងរស់នៅជានិរទេសជន។ ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃទី៣១ខែតុលាឆ្នាំ២០១៩ ។

ចំពោះលោកអ្នកដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ខ្ញុំពីមុនមក ខណៈនេះប្រហែលជាគ្រាទី ១ ហើយក៏ប្រហែលជាគ្រាចុងក្រោយបង្អស់ដែរដែលលោកអ្នកបានឃើញខ្ញុំនៅរស់ជាមនុស្សមានសេរី ។ ចំពោះលោកអ្នកដែលស្គាល់ខ្ញុំ ឱកាសនេះប្រហែលអាចជាឱកាសចុងក្រោយបង្អស់ដែលលោកអ្នកបានឃើញខ្ញុំនៅរស់ជាមនុស្សមានសេរី។

read more

បណ្តុះភាពជាអ្នកដឹកនាំ

ការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកដឹកនាំជាកិច្ចការដ៏លំបាកមួយនៅក្នុងសង្គមដែលមានប្រពៃណីនិងបុគ្គលិកលក្ខណៈ personality traits របស់ពលរដ្ឋស្ថិតនៅក្រោមទម្លាប់គ្របគ្រងនៃរបបផ្តាច់ការ ។ គឺទំនៀមទម្លាប់នេះហើយដែលពត់បត់បែនគំនិតនិងអាកប្បកិរិយាខ្មែរអស់កាលរាប់រយឆ្នាំរហូតប្រែក្លាយអត្តចរិតខ្មែរដូចទៅនឹងឆ្អឹងហ្វូស៊ីលដែលផ្តិតជាប់នឹងថ្មមានស្នាមក្រឡៅជាប់ជានិច្ច ។

read more