Dr. Abdulgaffar Peang-Meth

April 1944 - December 2022

Kumnit Khmer

The Role of the Individual in Affecting Political Development in Cambodia

This website is about ideas, specifically about ideas related to political development, education, and the impact of societal culture.  The ideas expressed are my own, cultivated over many years as a political operative during Cambodia’s tumultuous recent history, and as an academician.

Young compatriots who are working to bring democracy to Cambodia have urged that a compilation of my writing be made available.  That has been my inspiration and the greatest compliment I could receive.  My head and my heart are with them.

តួនាទីរបស់បុគ្គល
ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយនៅប្រទេសខ្មែរ

គេហទំព័រនេះគឺនិយាយអំពីគំនិត ជាពិសេសអំពីគំនិតដែលទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយ ការអប់រំ និងឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌សង្គម ។ គំនិតដែលបានបញ្ចេញក្នុងអត្ថបទនានាជាគំនិតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ដែលត្រូវបានដាំដុះក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងឋានៈខ្ញុំជាសកម្មជននយោបាយម្នាក់ក្នុងអំឡុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រពោរពេញដោយភាពច្របូកច្របល់នៃប្រទេសខ្មែរ និងជាសមាជិកបណ្ឌិតសភាមួយរូប។

មានបងប្អូនរួមជាតិខ្មែរវ័យក្មេងដែលកំពុងធ្វើការដើម្បីនាំលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមកប្រទេសខ្មែរបានណែនាំខ្ញុំឱ្យចងក្រងទុកមួយដុំនូវអត្ថបទនានាដែលខ្ញុំបានសរសេរ ដើម្បីឱ្យគេអាចអានបានផង ។ នោះហើយគឺជាការបំផុសគំនិត និងជាការសរសើរដ៏ធំមួយដែលខ្ញុំអាចទទួលបាន ។ ខួរក្បាលខ្ញុំនិងដួងចិត្តខ្ញុំបានដោតភ្ជាប់នៅជាមួយអ្នកផងទាំងឡាយ ។

Gaffar Peang-Meth was born in 1944 at Phum Russey Keo, a suburb of Phnom Penh. He was schooled in Cambodia and received a Master’s Degree in government from Georgetown University in 1969.  Peang-Meth earned his Doctor of Philosophy degree in Comparative Government and Politics of Southeast Asia from the University of Michigan (1980).

Latest Articles

អាមេរិកនៅក្នុងកលិយុគ

ការរៀនអំពីព្រឹត្តិការណ៍និងរបៀបគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសដទៃជួយយើងឲ្យមានការប្រៀបធៀប ។ ការប្រៀបធៀបជួយយើងឲ្យស្គាល់ខ្លួនយើង និងផ្តល់ពន្លឺឲ្យយើងចៀសវាងឧបស្គដែលប្រទេសដទៃបានជួបប្រទះរួចមកហើយ ។ ការប្រៀបធៀបជួយឲ្យយើងយល់អំពីនិងអាចចៀសវាងនូវឧបសគ្គនានានៅក្នុងដំណើរជីវិត ។

read more

ការវិវត្តនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំអាមេរិក

ការធ្វើចំណាកស្រុក migration គឺជាការធ្វើចលនាពីទីកន្លែងមួយទៅទីកន្លែងមួយទៀតក្នុងគោលបំណងរស់នាទីកន្លែងថ្មីមួយរយៈ ឬជារៀងរហូត ។ បុព្វហេតុបរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ សង្គម ឬ នយោបាយ ជំរុញមនុស្សឲ្យធ្វើចំណាកស្រុក ។ គោលបំណងនៃការធ្វើចំណាកស្រុកគឺស្វែងរកភាពប្រសើរនៅទីកន្លែងថ្មី ។ ការធ្វើចំណាកស្រុកគឺជាអព្ភូតហេតុអចិន្ត្រៃយ៍របស់មនុស្សជាតិ ។

read more

គេចមិនផុតពីការផ្លាស់ប្តូរទេ

អំនួតជាជំហានមួយឆ្ពោះទៅកាន់ការរលំដួល ។ ការប្រមាថជោគវាសនាបង្ហាញឲ្យឃើញចន្លោះប្រហោងនៃការគិត ។ គំនិតគឺខុសគ្នាពីមតិឬយោបល់ដែលកែប្រែឆាប់រហ័សខណៈការគិតតម្រូវឲ្យប្រើខួរក្បាលធ្វើសកម្មភាពច្រើនប្រភេទនិងយូរផង ។ អ្នកដែលមើលស្រាលគូប្រជែងច្រើនតែជាមនុស្សមិនស្គាល់គូប្រជែងនិងមិនស្គាល់ខ្លួនឯង ។

read more

រៀបចំសម្រាប់ការប្រយុទ្ធរយៈវែងមួយ

ខ្ញុំបានសរសេរអត្ថបទមួយចំនួនអំពីអភិវឌ្ឍន៍នៃជំងឺឆ្លងមេរោគកូវិដ-១៩ នៅជុំវិញពិភពលោកនិងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក — ដែលមានពលរដ្ឋអាមេរិកាំងមានកំណើតដើមជាខ្មែរចំនួនជាង ២ សែន ៧ ម៉ឺននាក់រស់នៅ ។ ជាធម្មតាពលរដ្ឋខ្មែរក៏ដូចជាពលរដ្ឋឯទៀតដែរគឺច្រើនតែចាប់អារម្មណ៍ទៅលើអ្វីដែលប៉ះពាល់ដល់ពួកគេផ្ទាល់ជាជាងអ្វីដែលហាក់ដូចជាមិនគំរាមកំហែងដល់សុខដុមរមនារបស់ពួកគេ ។ នេះជាចន្លោះប្រហោងមួយនៅក្នុងការគិត ។

read more

កម្ម-ផលនៃនយោបាយូបនីយកម្មកូវិដ-១៩

ការវិវត្តន៍នៃជំងឺមេរោគកូវិដ-១៩ និងការកាយកប់ត្រឡប់ជាន់នៃនយោបាយូបនីយកម្មមេរោគឆ្លងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានការប្រែប្រួលរាល់ថ្ងៃនិងស្ទើររាល់ម៉ោង ។

“ផែនការណែនាំ” Guidelines របស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្កាជំងឺ Centers for Disease control and prevention (CDC) បានក្លាយទៅជា “ផែនស្កររបស់លោកប្រធានាធិបតីត្រាំសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក” ។ បន្ទាប់ពីផែនការនេះចេញផ្សាយនៅសន្និសីទសេតវិមាននៅថ្ងៃទី ៣០ មីនា លោកត្រាំបានអំពាវនាវដល់ “កាតព្វកិច្ចសេ្នហាជាតិ” របស់មនុស្សគ្រប់រូបឲ្យធ្វើសកម្មភាពតាម “ផែនការណែនាំ” ដែលផ្តោតទៅលើគម្លាតពីគ្នា social distancing និងការរក្សាអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន hygiene ។

read more

កូវិដ-១៩ ៖ ការពិតនិងនយោបាយូបនីយកម្ម

ចំណេះដឹងគឺជាអំណាច ។ យើងយកចំណេះដឹងមកគំាពារខ្លួនយើងផងនិងរៀបចំដំណើរជីវិតឆ្ពោះទៅកាន់អនាគតចម្រុងចម្រើនផង ។ តែចំណេះដឹងមានប្រយោជន៍តែនៅពេលយើងយកវាមកប្រើការតាមសម្មាទិដ្ឋិ ។ បើមិនដូច្នោះទេ ចំណេះដឹងប្រៀបបានទៅនឹងសំបកលៀសសមុទ្រដែលមនុស្សរើសយកមកទុកក្នុងប្រអប់មួយដាក់នៅកៀនជញ្ជំាង ។ ព្រះពុទ្ធបានបង្រៀនមនុស្សជាង ២៥០០ ឆ្នាំមកហើយថាមនុស្សយើងជាអ្នកបង្កើតពិភពមួយដែលយើងចង់បានស្របទៅតាមគំនិតរបស់យើង ។ បើយើងប្រើគំនិតស្រមើស្រមៃនិងប្រើចំណេះដឹងមករចនាច្នៃប្រឌិតអ្វីដែលយើងចង់បាន តើមានអ្វីដែលយើងមិនអាចបង្កើតបាន ? កង្វះនៃការព្យាយាមបានទប់មនុស្សដែលគ្មានឆន្ទៈមិនឲ្យដើរឆ្ពោះទៅកាន់វឌ្ឍនភាព ។ ព្រះពុទ្ធបានបង្រៀនថាមនុស្សដែលចង់នៅទំនេរមានជីវិតខ្លី មនុស្សដែលឧស្សាហ៍មានជីវិតវែងនិងមានប្រយោជន៍ មនុស្សល្ងង់ចង់នៅទំនេរ មនុស្សឧស្សាហ៍ចង់ចេះដឹង ។

read more

គិត + កម្ម = ផល

ជាបឋមខ្ញុំសូមជូនពរដល់បងប្អូនខ្មែរនៅក្នុងនិងក្រៅប្រទេសកម្ពុជាសូមឲ្យបានជួបសេចក្តីសុខនិងចៀសផុតពីទុក្ខព្រួយនៅពេលជំងឺឆ្លងរោគកូរ៉ូណា ឬ កូវិដ-១៩ កំពុងរាតត្បាតពិភពលោក ។

read more

ពន្លាត់ស្បែកឆ្មា

នៅក្នុងអត្ថបទខ្ញុំលើកមុនស្តីពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសកម្ពុជា ខ្ញុំបានលើកមាត្រាមួយចំនួនមកធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ។ មាត្រា ១៥០ ថ្មី ចែងថា “រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា” ជា “ច្បាប់កំពូល” នៃប្រទេសខ្មែរ ។ មាត្រា ៥១ ថ្មី ចែងថា “ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាម្ចាស់វាសនា” នៃកម្ពុជា និង “អំណាចទាំងអស់ជារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ” ។ រូបថតមួយចំនួនដែលខ្ញុំបានចុះផ្សាយបង្ហាញថាមាត្រានានានៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានបំពានទាំងកម្រោល ដោយភ្នាក់ងារប៉ូលីសយោធាតាមបង្គាប់បញ្ជារបស់របបគ្រប់គ្រងដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន សែន ។

read more

ពេជ្ឃឃាតស្ម័គ្រចិត្ត

មាត្រា ១៥០ ថ្មី (មាត្រា ១៣១ ចាស់ ) នៃ “រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា” បានចែងថារដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះជា “ច្បាប់កំពូលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ច្បាប់និងសេចក្តីចម្រេចទាំងឡាយនៃស្ថាប័ននានារបស់រដ្ឋ ត្រូវស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដាច់ខាត” ។

read more

បណ្តាសាចិន៖ «រស់ក្នុងគ្រាគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ »

សៀវភៅប្រជុំវិជ្ជា Wikipedia សរសេរអំពីពាក្យអង់គ្លេស “Chinese curse” ឬ “បណ្តាសាចិន” ថាសំដៅទៅឃ្លាចិនបុរាណ 寧爲太平犬, 莫做亂離人 ដែលជាទូទៅត្រូវបានបកប្រែថា “May you live in interesting times” ឬ “សូមឲ្យអ្នករស់រានក្នុងគ្រាដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍” ។ បើស្តាប់ឮភ្លាមៗ ឃ្លានេះហាក់ដូចជាពាក្យពេចន៍ជូនពរជ័យ ប៉ុន្តែឃ្លានេះជាឃ្លាចំអកមួយ ។

read more