Dr. Abdulgaffar Peang-Meth

April 1944 - December 2022

Kumnit Khmer

The Role of the Individual in Affecting Political Development in Cambodia

This website is about ideas, specifically about ideas related to political development, education, and the impact of societal culture.  The ideas expressed are my own, cultivated over many years as a political operative during Cambodia’s tumultuous recent history, and as an academician.

Young compatriots who are working to bring democracy to Cambodia have urged that a compilation of my writing be made available.  That has been my inspiration and the greatest compliment I could receive.  My head and my heart are with them.

តួនាទីរបស់បុគ្គល
ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយនៅប្រទេសខ្មែរ

គេហទំព័រនេះគឺនិយាយអំពីគំនិត ជាពិសេសអំពីគំនិតដែលទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយ ការអប់រំ និងឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌សង្គម ។ គំនិតដែលបានបញ្ចេញក្នុងអត្ថបទនានាជាគំនិតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ដែលត្រូវបានដាំដុះក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងឋានៈខ្ញុំជាសកម្មជននយោបាយម្នាក់ក្នុងអំឡុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រពោរពេញដោយភាពច្របូកច្របល់នៃប្រទេសខ្មែរ និងជាសមាជិកបណ្ឌិតសភាមួយរូប។

មានបងប្អូនរួមជាតិខ្មែរវ័យក្មេងដែលកំពុងធ្វើការដើម្បីនាំលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមកប្រទេសខ្មែរបានណែនាំខ្ញុំឱ្យចងក្រងទុកមួយដុំនូវអត្ថបទនានាដែលខ្ញុំបានសរសេរ ដើម្បីឱ្យគេអាចអានបានផង ។ នោះហើយគឺជាការបំផុសគំនិត និងជាការសរសើរដ៏ធំមួយដែលខ្ញុំអាចទទួលបាន ។ ខួរក្បាលខ្ញុំនិងដួងចិត្តខ្ញុំបានដោតភ្ជាប់នៅជាមួយអ្នកផងទាំងឡាយ ។

Gaffar Peang-Meth was born in 1944 at Phum Russey Keo, a suburb of Phnom Penh. He was schooled in Cambodia and received a Master’s Degree in government from Georgetown University in 1969.  Peang-Meth earned his Doctor of Philosophy degree in Comparative Government and Politics of Southeast Asia from the University of Michigan (1980).

Latest Articles

ពីនេះពីនោះ

ខ្ញុំគ្រោងផ្សាយអត្ថបទក្រោមចំណងជើងថា “បណ្តុះភាពជាអ្នកដឹកនាំ” ដែលខ្ញុំឧទ្ទិសដល់អ្នកដឹកនាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃនេះ តែខ្ញុំពន្យារការផ្សាយអត្ថបទនោះទៅអាទិត្យក្រោយវិញដើម្បីយកចន្លោះថ្ងៃនេះមកផ្សាយអត្ថបទ “ពីនេះពីនោះ” ។

read more

O Chameleon

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានបង្រៀនមនុស្សជាងពីរពាន់ប្រាំរយឆ្នាំមកហើយថា យើងជាលទ្ធផលនៃគំនិតនិងកម្មដែលយើងបានសាង ។ គំនិត កម្ម និង ផល ដែលយើងសាង បង្កើតចេញជាពិភពមួយដែលយើងចង់បាន ។ ខ្ញុំបានចងក្រងមេរៀននេះជារូបមន្ត “គិត-កម្ម-ផល” ដើម្បីងាយចាំ ។ គេថាគំនិតជាជីតារបស់លទ្ធផល ។ សកម្មភាពជាកូនចៅរបស់គំនិត ។ គឺរបៀបយើងគិតជាជាងចំណេះដឹងដែលកំណត់អនាគតរបស់យើង ។ ការគិតស៊ីជម្រៅច្នៃប្រឌិតជាការចាំបាច់ដើម្បីកសាងអនាគតមួយដ៏ចម្រុងចម្រើន ។

read more

អថិរអន្តរាគមន៍

នៅពីរខែទៀតគឺដល់ថ្ងៃទី៩ខែវិច្ឆិកាដែលជាគម្រោងថ្ងៃលោក សម រង្ស៊ី មេគណបក្សប្រឆំាង និងមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលរស់នៅនិរទេសឯប្រទេសក្រៅនឹងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ទៅប្រទេសកម្ពុជា ។

នៅក្នុងអត្ថបទខ្ញុំក្រោមចំណងជើងថា “ខ្លាំងជាងតោ” (២៧សីហានៅក្នុងគេហទំព័រ “គំនិតខ្មែរ” ) ខ្ញុំបានធ្វើអត្ថាធិប្បាយជូនកាលបរិច្ឆេទនៃប្រវត្តិនយោបាយសង្ខេបកម្ពុជាបង្ហាញ
ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃសកម្មភាពគាបសង្កត់របស់របបផ្តាច់ការហ៊ុនសែនដើម្បីបន្តអំណាចផ្តាច់ការរបស់ខ្លួនដោយរុកគួនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកដឹកនាំនិងសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង ។ សកម្មភាពធ្វើទុក្ខបុកម្នេញនេះបានជម្រុញមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងមួយចំនួនឲ្យនិរទេសខ្លួនទៅរកសន្តិសុខមួយរយៈដើម្បីរង់ចាំឱកាសនិងស្វែងរកមធ្យោបាយប្រយុទ្ធតទៅទៀត ។

read more

ខ្លាំងជាងតោ

បុព្វកថានៃសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សធ្វើនៅទីក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៨ ដែលត្រូវបានទុក “ជាស្តង់ដាររួមនៃសមិទ្ធិផលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនិងប្រជាជាតិទាំងអស់” បានព្រមានថា ៖ “វាជាការចាំបាច់ណាស់ថាបើមនុស្សមិនត្រូវបានបង្ខំឲ្យប្រើមធ្យោបាយចុងក្រោយដើម្បីបះបោរប្រឆាំងនឹងការជិះជាន់និងការគាបសង្កត់ទេ សិទ្ធិមនុស្សត្រូវតែមានការការពារដោយនីតិរដ្ឋ” ។

read more

ដើរដូចទា ស្រែកដូចទា

ជាធម្មតា របបផ្តាច់ការហ៊ុនសែនក៏ដូចជារបបអត្តាធិបតេយ្យដទៃទៀតដែរ តែងចោទប្រកាន់ព័ត៌មានដែលខ្លួនមិនចូលចិត្តថាជាព័ត៌មានមិនពិតនិងជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ fake news ។

មាននិទានខ្លីមួយនិយាយថានៅពេលដែលអ្នកលើកម្រាមដៃមួយទៅចង្អុលចោទអ្នកដទៃម្រាមដៃបីផ្សេងទៀតរបស់អ្នកបានចង្អុលថយក្រោយឆ្ពោះមកកាន់អ្នកវិញខណៈដែលមេដៃអ្នកចង្អុលឡើងលើហាក់ដូចជាស្រែករកព្រះឲ្យមកជួយអ្នកផង ។ នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រចិត្តវិទ្យា មានទ្រឹស្តីមួយហៅថា transference ។ Transference និយាយអំពីមនុស្សដែលមួម៉ៅដោយសារហេតុអ្វីមួយក៏បានបញ្ចេញកំហឹងរបស់ខ្លួនទៅលើមនុស្សដទៃ ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានសរសេរអំពីរោគនិងជម្ងឺបដិសេធ denial និងចោទប្រកាន់ blame ដែលជារោគនិងជម្ងឺមនុស្សលោកទូទៅ តែដែលខ្មែរយើងត្រូវប្រយ័ត្នព្រោះវាអាចនាំយើងទៅកាន់មរណា ។

read more

ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និង សច្ចៈ

បើយើងយកគំនិតនិងទង្វើដែលយើងធ្លាប់បានអនុវត្តពីម្សិលមិញមកអនុវត្តនៅថ្ងៃនេះ យើងនឹងបានទទួលលទ្ធផលដូចដែលយើងបានទទួលកាលពីម្សិល ។ ការគិតនិងទង្វើ
ដដែលៗមិនផ្តល់លទ្ធផលខុសពីមុនទេ ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបង្កើតជាទម្លាប់ដែលអាចឃុំគ្រងយើងមិនឲ្យផ្តួចផ្តើមអ្វីថ្មី ។ លោក អាល់ប៊ឺត អែនស្តែន Albert Einstein អ្នកប្រាជ្ញរូបវិទ្យាអាមេរិកាំងដើមកំណើតអាល្លឺម៉ង់ដ៏ល្បីឈ្មោះដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលនៅឆ្នាំ១៩២១ បានហៅមនុស្សដែលធ្វើសកម្មភាពច្រំដែលរួចរំពឹងថានឹងបានទទួលលទ្ធផលខុសៗគ្នាថាជាមនុស្សឆ្កួត ។

read more

ការព្រួយបារម្ភអំពីវត្តមានយោធាចិននៅកម្ពុជា

កាលពីដប់មួយឆ្នាំកន្លងទៅនេះ នៅខែមេសាឆ្នាំ២០០៨ អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនប៉េកាំង លោក Zhang Gaoli សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយប្រទេសចិន Politburo បានធ្វើជាអធិបតីកិច្ចព្រមព្រៀងលើដីសម្បទានរយៈពេល ៩៩ ឆ្នំាទំហំ ៤៥ ពាន់ហិកតានិង២០%នៃឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជានៅខេត្តកោះកុង រវាងប្រទេសកម្ពុជានិងក្រុមហ៊ុនចិនឈ្មោះ Union Development Group Co., LTD, សរសេរកាត់ខ្លីថា UDG យូឌីហ្ជី ដើម្បីស្ថាបនាគម្រោងទេសចរណ៍យ៉ាងធំមួយហៅថា “រមណីយដ្ឋានតារាសាគរ” ដែលគេថាប្រហែលជាធំបំផុតនៃប្រភេទរបស់វានៅក្នុងពិភពលោក ។ ការងារកាប់ឆ្ការរំលំព្រៃឈើនិងឈូសឆាយដីបានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ មកម្ល៉េះ គឺបន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានផ្តល់ដីសម្បទាននៅឧទ្យានជាតិបទុមសាគរ Botum Sakor National Park ដែលជាឧទ្យានជាតិធំជាងឧទ្យានឯទៀតនៅកម្ពុជា ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនចិន យូឌីហ្ជី ។ ខ្ញុំសូមជូនរូបភាពពីធីបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅខែវិច្ឆិកា២០១៨ និងរូបភាពផ្សេងៗនៃ “រមណីយដ្ឋានតារាសាគរ” តាមគម្រោងដែលត្រូវផ្តើមការសាងសង់នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ។

read more

ខ្មោចស្រុកឲ្យដៃទើបខ្មោចព្រៃវាហ៊ាន

នៅក្នុងអត្ថបទខ្ញុំលើកមុន ខ្ញុំបានសរសេរអំពីសភាពការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដែលគំរាមកំហែងអាយុជីវិតប្រទេសកម្ពុជា ហើយខ្ញុំក៏បានអំពាវនាវសូមឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរចៀសវាងរោគនិងជម្ងឺរំពឹងលើសកម្មភាពអ្នកដទៃជាជាងធ្វើអ្វីៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដោយខ្លួនឯង ។ ខ្ញុំបានសរសេររលឹកជាថ្មីថាមានតែការប្រើបញ្ញានិងគំនិតត្រិះរិះពិចារណាស៊ីជម្រៅទេដែលអាចនាំយើងឲ្យទៅរកជោគជ័យក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតូចធំបាន ។

read more

កុំឲ្យឱកាសល្អរបូតផុតទៅ

រោគរំពឹងផ្អែកទៅលើអ្នកដទៃដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ជម្ងឺរុំារ៉ៃធ្វើប្រតិកម្មតែទៅតាមអារម្មណ៍និងចិត្តរំជួល ជម្ងឺបដិសេធទទួលខុសត្រូវនិងបន្ទោសអ្នកដទៃ ជម្ងឺឱបក្រសោបទម្លាប់ជាហ្វូងគោទាំងផ្នត់គំនិតទាំងទង្វើ ជារោគនិងជាជម្ងឺធម្មជាតិរបស់មនុស្ស ។ វាមិនមែនជាកម្មសិទ្ធរបស់ខ្មែរទេ ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងកាលៈទេសៈសព្វថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរគួរយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស ប្រយ័ត្នរោគនិងជម្ងឺទាំងនេះមកញំាញីខ្លួន ព្រោះវាមានលទ្ធភាពជម្រុញថ្ងៃអង្សាឲ្យមកលួចឃ្លាំមើលយើងនៅមាត់ទ្វារចាំឆក់យកជីវិតយើងទៅកាន់មរណា ប្រសិនបើយើងមិនប្រើបញ្ញាមិនប្រើគំនិតត្រិះរិះពិចារណាស៊ីជម្រៅដែលជាមធ្យោបាយតែមួយគត់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ។ សភាពការណ៍បច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជាធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ។ ថ្ងៃអង្សាជាវេលាស្លាប់រស់នៅក្នុងអនាគតរបស់យើង ។

read more

ខ្មែរអស់ផ្ទះ អស់ដី តើអស់វប្បធម៌ថែមទៀតឬ?

ខ្ញុំមិនបានត្រៀមរៀបរៀងផ្សាយអត្ថបទតាមប្រធានបទដូចចែងនៅថ្ងៃនេះទេ ។ ខ្ញុំមានអត្ថបទមួយផ្សេងទៀត ។ នៅក្នុងអត្ថបទខ្ញុំលើកមុន ខ្ញុំបានសរសេរថាខណៈដែលខ្មែរជេរយួនថាលេបទឹកដីខ្មែរ ចិនបានក្លាយជាម្ចាស់ដីខ្មែរតាមរយៈការទិញឬជួលដីពីខ្មែរនៅស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ។ លុយចិនធ្លាក់ដល់ដៃខ្មែរស្រួលណាស់ ។

read more