ការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៩ខែកក្កដា
និពន្ធដោយលោកបណ្ឌិត​ ហ្គាហ្វារ ពាងម៉េត
ថ្ងៃទី​​​២៦ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៨

www.kumnitkhmer.com

ការបោះឆ្នោតគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃរដ្ឋាភិបាលតំណាងប្រជាធិបតេយ្យដែលលើក ​ “ប្រជា”​ ជា​ “អធិបតី”​ ឬជា​ ​“ចៅហ្វាយ”​ ។ នៅក្នុងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ សិទ្ធិអំណាចរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានទទួលការយល់ព្រមពីប្រជាពលរដ្ឋដែលជាចៅហ្វាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ យន្តការសំខាន់សម្រាប់បកប្រែការយល់ព្រមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យទៅជាសមត្ថកិច្ចរបស់ អាជ្ញាធរក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេសគឺការរៀបចំការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងដោយយុត្តិធម៌​ ។​ បងប្អូនរួមជាតិខ្មែរទាំងអស់គ្នាគួរយល់សព្វគ្រប់ហើយថា អ្វីទៅដែលជាអត្ថន័យនៃការ បោះឆ្នោតដោយសេរីនិងដោយយុត្តិធម៌នោះ ។

ការបោះឆ្នោតនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានសារៈសំខាន់ណាស់នៅក្នុងការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលពីព្រោះថាវាអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋចូលរួមសកម្មនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេសតាមរយៈការ ដាក់បេក្ខជនដែលទទួលសន្លឹកឆ្នោតពីប្រជាពលរដ្ឋឲ្យទទួលការខុសត្រូវចំពោះសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ​ ហើយនឹងរារាំងអ្នកដែលមានសម្លេងភាគច្រើន ធ្វើការកំណត់គោលនយោបាយដោយឥតគិតដល់អ្នកដែលមានសម្លងភាគតិច ​ពោលគឺអ្នកមានសម្លេងភាគ​ច្រើនមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងប្រទេសក៏ប៉ុន្តែសិទ្ធិរបស់អ្នកមានសម្លេងភាគតិចត្រូវតែការពារ​ (majority rules but minority rights protected) ។ ពលរដ្ឋទាំងឡាយណាដែលមិនប្រើសិទ្ធិបោះឆ្នោតដែលខ្លួនមាន​ វាមានន័យថាបានអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកបោះឆ្នោតផ្សេង ទៀតធ្វើការសម្រេចចិត្តនិងបញ្ចេញសម្លេងជំនួសពលរដ្ឋដែលមិនព្រមទៅបោះឆ្នោត​ ។លោកអ្នកដែលបានអាននិងបានស្តាប់វិទ្យុផ្សាយអត្ថបទរបស់ខ្ញុំក៏សមល្មមជ្រាបហើយអំពីអ្វីខ្លះដែលជាលក្ខណៈនៃរបបប្រជាធិបតេយ្យនិងជាលក្ខណៈនៃរបបកាន់អំណាច ផ្តាច់ការ​​ ។​ នៅប្រទេសកម្ពុជាទាំងរបបដែលនៅកាន់កាប់អំណាចរដ្ឋនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ និងទាំងក្រុមខ្មែរដែលតាំងខ្លួនថាជាខ្មែរប្រជាធិបតេយ្យ​​នោះសុទ្ធសឹងតែ​ប្រកាសអុងអាត់ថា ខ្លួនជាអ្នកស្នេហាលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលលើកប្រជាពលរដ្ឋជា​ “អធិបតី”​ ជាពិតប្រាកដ​ ។ នៅតែពីរថ្ងៃទៀត​ ពោលគឺនៅថ្ងៃអាទិត្យទី២៩​ នេះនឹងមានការបោះឆ្នោតប្រារឰឡើង នៅប្រទេសកម្ពុជា ។ ការដែលគួរឲ្យសោកស្តាយគឺដូចបាននិយាយនៅក្នុងអត្ថបទយើងខ្ញុំ លោកបណ្ឌិតហ្គាហ្វារពាងម៉េតនិងលោកឆៃចន្តា (Khemara_kakvey@yahoo.com) កាលពី ថ្ងៃទី១២កន្លងទៅនេះថា​ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាប្រភពនៃអំណាចរដ្ឋបែរជាត្រូវបាន ទទួលការគាបសង្កត់ពីសំណាក់ក្រុមអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលមានម្ខាងរុញច្រានពលរដ្ឋកុំឲ្យទៅចូលរួមការបោះឆ្នោតព្រោះការចូលរួមបោះឆ្នោតនេះ វាជាសកម្មភាពធ្វើធម្មានុរូបកម្ម របបផ្តាច់ការរបស់លោកហ៊ុនសែនឲ្យទៅជាមានភាពត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ទៅវិញ​ និងម្ខាង ទៀតនិយាយថា ត្រូវតែទៅបោះឆ្នោត​ ប្រសិនណាបើមិនទៅចូលរួមបោះឆ្នោតទេ វាមានតែ អ្នកទាំងនោះជាក្រុមអ្នកគាំទ្រពួកឧទ្ធាមក្បត់ជាតិ​ ។

យើងខ្ញុំដែលជាអ្នកនិពន្ធអត្ថបទ​ “កាតព្វកិច្ចពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨” បាន ផ្តល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាជម្រើសនូវសកម្មភាព​  “បាតុកម្មសន្លឹកឆ្នោត” ឬ​ protest vote សូមខ្មែរអ្នកបោះឆ្នោតអញ្ចើញទៅកាន់ទីកន្លែងបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៩នេះ  ហើយអនុវត្តិ ឬ​ ១. “គូស”​ ជ្រើសរើសគណបក្ស​ពីរ​ (២)​ឬបី (៣)​ ឬ ច្រើនជាងនេះ ឬ​ ២. “គូសឆូត”​សន្លឹកឆ្នោត ពីលើដល់ក្រោម​ហើយសូកសន្លឹកឆ្នោតបញ្ចូលទៅក្នុងប្រអប់សន្លឹកឆ្នោតវិញ ។

ខ្ញុំគ្មានគំនិតភាន់ច្រឡំទេថា អាជ្ញាធរកាន់អំណាចនឹងប្រកាសភ្លាមថា សន្លឹកឆ្នោតទាំងនោះ ជាសន្លឹកមិនបានការ​ ក៏ប៉ុន្តែក៏ដូចយើងខ្ញុំបាននិយាយរួចមកហើយដែរថា ទិន្នន័យឬចំនួនសន្លឹកឆ្នោតឥតបានការទាំងម៉ឺន​ ទាំងសែន​ ទាំងលានសន្លឹក​ វានឹងឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យពលរដ្ឋក្នុង លោកបានដឹងបានឮថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានបដិសេធទាត់ចោលប្រព័ន្ធនយោបាយ បច្ចុប្បន្នរបស់របបផ្តាច់ការតាមរយៈ  “បាតុកម្មសន្លឹកឆ្នោត”​​​ ដោយវិធីអហិង្សាហើយនឹង បង្ហាញឲ្យពិភពលោកបានឃើញយ៉ាងប្រត្យក្សថា ពលរដ្ឋខ្មែរមានឆន្ទះចង់ឲ្យមាន ការកែប្រែផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង ។

សូមបងប្អូនរួមជាតិខ្មែរយល់និងចងចាំឲ្យជាប់ក្នុងខួរក្បាលយើងថា​ នៅក្នុងលទ្ធិ ប្រជាធិបតេយ្យ សន្លឹកឆ្នោតរបស់យើងគឺជាតំណាងអំណាចរបស់យើងដែលជាម្ចាស់ សិទ្ធិនៃសន្លឹកឆ្នោតនោះ ។​ រឿងយើងយក​ ឬមិនយកសិទ្ធិជាម្ចាស់សន្លឹកឆ្នោតទៅប្រើប្រាស់ នោះវានឹងកំណត់អនាគតរបស់យើងច្បាស់លាស់ណាស់​ ។

ទោះបីបើខ្ញុំបានសន្និដ្ឋាននៅក្នុងអត្ថបទមុនៗរបស់ខ្ញុំរួចមកហើយក្ដី អំពីលទ្ធផលនៃ ការបោះឆ្នោតនេះ ក៏ខ្ញុំនៅតែមានជំនឿលើការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធដែលអ្នកប្រាជ្ញក្នុង លោកបានបន្ទរថា អ្វីៗដែលកើតមានឡើងគឺត្រូវបានបង្កើតដោយគំនិតរបស់យើងដោយ យកគំនិតយើងទៅរចនាច្នៃប្រឌិត យើងនឹងបង្កើតពិភពលោកមួយសម្រាប់យើងរស់នៅ ឬ “គិត-ធ្វើ -​ក្លាយជា”​ Think-Act-Become ។

ខ្ញុំសូមបញ្ចប់អត្ថបទថ្ងៃនេះដោយរំឮកលោកអ្នកអាននិងលោកអ្នកស្តាប់អំពីអត្ថបទរបស់ខ្ញុំ​ “វានៅមិនទាន់បានចប់ទេ”​ ចុះថ្ងៃទី១៨ខែមីនា​ និងអត្ថបទ ​​​“ប្រើគំនិតធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹង របបអំណាចផ្តាច់ការ​ ” ចុះ​​​ថ្ងៃទី១៦ខែឧសភា ៕

អំពីអ្នកនិពន្ធ៖​ លោកបណ្ឌិត​ ហ្គាហ្វារ​ ពាងម៉េត​ អតីតយុទ្ធជនកងទ័ពជាតិរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ (ឆ្នាំ​ ១៩៨០-១៩៨៩)​ បានបង្រៀនវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយចំនួន១៣ឆ្នាំ​ នៅសកលវិទ្យាល័យកោះ​ Guam សហរដ្ឋអាមេរិក​ (ឆ្នាំ ១៩៩១​-២០០៤) ។​ លោកបានចូលនិវត្តន៍ក្នុងឆ្នាំ២០០៤​ ហើយ​បច្ចុប្បន្ននេះរស់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ។​ លោកអ្នកអាចមើលគេហទំព័រ​ Website “គំនិតខ្មែរ”​ របស់លោក​តាមអាសយដ្ឋាន​ www.kumnitkhmer.com ហើយនិងទាក់ទងនឹងលោកតាមរយៈសារអេឡេត្រូណិច​ (e-mail) peangmeth@gmail.com